Institucije iz inostranstva sa kojima sarađuje

Institut za biologiju mora Kotor

MAMA-Mediterranean network to Assess and upgrade Monitoring and forecasting Activity in the region (Mediteranska mreža za procenu i povećanje aktivnosti monitoringa i okeanografske prognoze u regionu )

U okviru ovog projekta ispituju se mogućnosti marikulture, sa akcentom na gajenju školjkaša i uvođenju novih tehnologija. Poznato je da je Bokokotorski zaliv akvatorija sa velikom primarnom produkcijom te je iz tog razloga podesan, prije svega za primarnu marikulturu. To znači da bi ova akvatorija trebala da bude namijenjena za uzgoj školjkaša, odnosno organizama koji filtracijom uzimaju hranu iz okolne vode. Takođe bi trebalo primjenjivati nove plutajuće bove koje nisu opasne za životnu sredinu i omogućavaju bolje iskorištavanje po površini akvatorije.

Izučavanje zoobentosa kao pokazatelja stanja vodenog bazena je početni dio ovog projekta. Poznato je da su za normalan život pridnenih organizama odgovorni brojni faktori, tako da izučavanje kvaliteta i kvantiteta ovih naselja daje sliku "prosječnog stanja" akvatorije. Ovo je od velike važnosti pri planiranju namjene određenih priobalnih zona, kao i u blagovremenom uočavanju negativnih promjena koje su uglavnom antropološke prirode.

Održavanje workshoop-a sa naslovom "Releasing Development Potentials at the Coast: A Path to Stabilization at the Eastern Adriatic". Predavači na ovom skupu su eksperti iz Norveške, ali i učesnici iz Srbije i Crne Gore, Hrvatske i Albanije. Na ovaj način se otvara mogućnost dalje saradnje sa zemljama u regionu, kao i sa Norveškom koja je inicijator i rukovodioc projekta. Posebna mogućnost je školovanje naših istraživača u Norveškoj.

Procjena količine i distribucije plave ribe u našoj akvatoriji rađena je zahvaljujući ovoj saradnji po prvi put na našim prostorima u avgustu 2002.g. Istraživanja su rađena uz pomoć italijanskog broda-plivarice uz najsavremeniju opremu i utvrđeno je da raspolažemo velikim bogatstvom ovog kod nas još uvijek neiskorištenog resursa. Dalja istraživanja usmjerena su ka pravilnoj valorizaciji i održivom iskorištavanju resursa plave ribe.

U cilju što kvalitetnijeg istraživanja i adekvatnog korišćenja morskog dna neprestana su nastojanja da se usavrši tehnika koja bi nam to omogućavala na odgovarajući način. Jedan od najnovijih tehnoloških dostignuća u tom smislu je QTC VIEW ehosonder Quester Tangent Corporation-a (B.C. Sidny, Kanada). Na osnovu klasifikacije različitih akustičnih signala odbijenih od morskog dna razvijena je metoda akustične klasifikacije morskog dna, odnosno organizacija morskog dna i gornjih slojeva sedimenta prema različitim tipovima podloge. Ova metoda se danas koristi u mnogim granama marinske biologije i geologije, pri raznim građevinskim konstrukcijama na moru i za vojne potrebe, jer na vrlo brz i jeftin način pruža veliki broj informacija o ispitivanom lokalitetu. Korporacija FARO je vlasnik instrumenta QTC VIEW, a zahvaljujući našoj saradnji rad na klasifikaciji morskog dna ovom tehnikom je već započet na Crnogorskom primorju.

KlinMag-nova metoda, mehanički način čišćenja vode od masnoća primjenom fizike magneta. Profesor Nikolaides je izumitelj i inovator međunarodno priznatog patenta CLEANMAG tehnologije za prečišćavanje masnoćama zagađenih voda. Ova tehnologija je u skladu sa principima zaštite životne sredine i bazirana je na magnetskoj separatnoj metodi i u duhu je širih zaštitarskih interesa. Smatramo da bi primjena ovakve tehnologije kod nas bila od veoma velike koristi.

Predmet saradnje sa ovom svjetski poznatom institucijom je uzgoj salmonidnih vrsta riba. Za sada naši rezultati eksperimentalnog uzgoja pokazuju da je uzgoj pastrmke u morskoj vodi apsolutno zadovoljavajući u zimskom periodu. Sledeći korak u ovom projektu bi bio uzgoj lososa u našim vodama uz pomoć razvijene tehnologije iz Norveške.

Istraživanje karakteristika fitoplanktona novim metodama je rađeno za oblast Bokokotorskog zaliva i Tirenskog mora. Mjerena je fluorescencija i visoko-temperaturna termoluminescencija hlorofila kako bi se utvrdila ekološka situacija prirodnog fitoplanktona. Ovakvim ispitivanjem može se utvrditi produktivnost planktonskih populacija, kao i fiziološko stanje ćelija. Od posebne je važnosti utvrđivanje prisustva PS II reaktivnog centra ćelije koji može ukazivati na veće promjene, tj. "cvjetanje algi" koje može da bude opasno za marikulturu.

Tema ovog projekta je mogućnost marikulture sa akcentom na uzgoj tune. Ovo se pokazuje kao velika mogućnost za razvoj marikulture kod nas, ali poučeni problemima, iz okolnih zemalja, koji su obično nužni pratioci ove vrste marikulture, oprezno pristupamo razmatranju mogućih lokacija za uzgoj tune kod nas.

Mogućnosti marikulture kod nas i istraživanje biologije mora je šira oblast, a uzgoj rakova i školjki uža tematika ovog projekta. Kako smo bili u prilici da se upoznamo sa tehnologijama koje se koriste za uzgoj nekih jestivih školjki i gambora, razmatra se takva ili slična primjena tehnologije kod nas. Gajenje ovih vrsta je bazenskog tipa, što bi bilo veoma povoljno na nekim našim lokacijama, a akcent istraživanja je u određivanju vrsta koje treba da budu autohtone, a ujedno i intersantne za tržište.

Poznato je da se sve češće, umjesto sintetizovanja vještačkih jedinjenja, problemi rešavaju tako što se u prirodi traže najpovoljnija rešenja. Cilj ove saradnje je ispitivanje mogućnosti korišćenja bioaktivnih materija iz morskih organizama, prije svega sa akcentom na materijama koje će služiti kao antifolijanti.